قانون آئیننامه داخلى مجلس شوراى اسلامى
قانون آئیننامه داخلى
مجلس شوراى اسلامى
بخش نهم
هفتم - استعفا نماینده و نحوه بررسى آن
ماده 92 - هر نماینده که اعتبارنامه او به تصویب رسیده است مىتواند از مقام نمایندگى استعفاء دهد. پذیرش استعفاء موکول به تصویب مجلس است.
ماده 93 - نماینده تقاضاى استعفاء مدلّل خود را به عنوان رئیس مجلس مىنویسد و رئیس مجلس آن را در اولین جلسه علنى و بدون قرائت متن، اعلام و در دستور کار هفته بعد مىگذارد. نماینده مىتواند قبل از شروع بررسى در مجلس تقاضاى استعفاء خویش را مسترد دارد.
ماده 94 - بررسى تقاضاى استعفاء بدین ترتیب خواهد بود که ابتدا تقاضاى استعفاء قرائت شده و سپس شخص متقاضى استعفاء یا نماینده دیگرى به تعیین او تقاضاى دفاع خواهد نمود. مدت قرائت تقاضاى استعفاء و توضیح نماینده متقاضى استعفاء حداکثر نیم ساعت است. مخالف یا مخالفین نیز حداکثر نیم ساعت مىتوانند صحبت کنند و پس از آن رأىگیرى به عمل مىآید. در صورت تصویب تقاضاى استعفاء مراتب از طریق هیأت رئیسه به وزارت کشور اعلام مىشود تا طبق قانون انتخابات اقدام نماید.
تبصره - هرگاه نماینده متقاضى استعفاء براى طرح تقاضاى استعفاى خود در مجلس حاضر نشود و کسى را هم براى دفاع از خود تعیین ننماید متن تقاضاى استعفاء قرائت و در صورت وجود مخالف حداکثر به مدت پانزده دقیقه صحبت خواهد کرد و سپس رأىگیرى به عمل مىآید.
ماده 95 - هرگاه تقاضاى استعفاء تعدادى از نمایندگان به نحوى باشد که مانع از تشکیل جلسه رسمى گردد قابل طرح در مجلس نیست.
فصل سوم - گردش کار مجلس
مبحث اول - جلسات مجلس
ماده 96 - انعقاد رسمى جلسات و اعتبار اخذ رأى منوط به حضور حداقل دوسوم مجموع نمایندگان مىباشد. اکثریت مطلق وقتى حاصل مىشود که بیش از نصف نمایندگان حاضر، رأى مثبت دهند، مگر در مواردى که قانون اساسى و یا در این آئیننامه نصاب دیگرى تعیین شده باشد.
تبصره 1 - براى ادامه مذاکراتى که منجر به اتخاذ تصمیم و یا اخذ رأى نمىشود حضور حداقل نصف نمایندگان کافى است.
تبصره 2 - جلسات رسمى با تلاوت آیاتى چند از قرآن مجید به تشخیص هیأت رئیسه که حتىالامکان متناسب با جلسه آن روز باشد آغاز خواهد شد.
ماده 97 - نمایندگان باید در روزى که قبلاً براى تشکیل جلسه رسمى معین مىشود در مجلس حاضر شوند. در صورت تاخیر بدون عذر موجه از طرف هیأت رئیسه توبیخ خواهند شد. همچنین، هریک از نمایندگان که در موقع اخذ رأى با اعلام قبلى رئیس مجلس مبنى بر منع خروج از جلسه بدون عذر موجه خارج شود، مستحق توبیخ خواهد بود و در صورت تکرار تأخیر وغیبت، مقررات آئیننامه ازطرف هیأت رئیسه درباره او اجراء خواهد شد. اسامى نمایندگانى که سه بار غیبت غیرموجه در یک ماه داشته باشند در روزنامهها درج خواهد شد.
ماده 98 - تشخیص عده حضار با استفاده از تابلو است که در اول هر جلسه و قبل از اخذ آراء به وسیله رئیس جلسه باید اعلام شود.
تبصره - در صورتى که تابلو خراب شود، حداکثر تا پایان همان جلسه تشخیص عده حاضر با دبیران خواهد بود و هیأت رئیسه موظف است قبل از انعقاد جلسه بعد به تعمیر و اصلاح تابلو اقدام نماید.
ماده 99 - حداکثر مدت براى هر جلسه رسمى چهار ساعت است که یکسره و یا با فاصله تنفس مىباشد، مگر در موارد ضرورى که به تشخیص رئیس و تصویب مجلس خواهد رسید. غایبین بعد از تنفس نیز مشمول مقررات مربوط به غیبت و تاخیر خواهند بود.
تبصره - وقت دستور جلسات رسمى مجلس چنان تنظیم خواهد شد که جز در موارد اضطرارى با اول وقت اداى نماز برخورد نداشته باشد.
ماده 100 - اعضاى هیأت رئیسه مجلس باید در ساعتى که قبلاً براى تشکیل جلسات تعیین مىشود، حاضر شوند و در صورت تاخیر یا غیبت بدون عذر موجه با تشخیص رئیس برطبق این آئیننامه جریمه مىشوند.
ماده 101 - تشکیل جلسات و رعایت ترتیب مذاکرات و اجراى آئیننامه و حفظ نظم جلسه طبق این آئیننامه به عهده رئیس جلسه است.
ماده 102 - دستور هفتگى مجلس باید به ترتیب وصول طرحها و لوایح از کمیسیونها توسط هیأت رئیسه مجلس تهیه و پس از چاپ و توزیع بر تابلو مخصوص نصب شود. رعایت ترتیب مذکور الزامى است. طرحها و لوایحى که داراى اولویت باشند ممکن است بنا به تقاضاى دولت و یا پانزده نفر از نمایندگان و با موافقت هیأت رئیسه خارج از ترتیب وصول، در دستور هفتگى مجلس قرارگیرد. این دستور، به شرط پیشنهاد دولت و یا پانزده نفر از نمایندگان و تصویب مجلس، فقط یکبار دیگر قابل تغییر خواهد بود.
تبصره 1- گزارشهای تحقیق و تفحص، تفریغ بودجه و کمیسیونها بهجز گزارش طرحها و لوایح، خارج از نوبت در دستور کار مجلس قرار میگیرد. این گزارشها باید حداقل (48) ساعت قبل از طرح در مجلس چاپ و در اختیار نمایندگان قرار گیرد وخلاصه آن حداکثر به مدت نیمساعت در جلسه قرائت و متن کامل گزارش در مشروح مذاکرات چاپ شود.
تبصره 2- در صورتى که پنجاه نفر از نمایندگان براى طرح یا لایحهاى تقاضاى اولویت کنند هیأت رئیسه موظف است آن را در دستور هفتگى مجلس قرار دهد.
ماده 103 - در صورت اضطرار که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضاى کتبى رئیس جمهور یا یکى از وزراء یا ده نفر از نمایندگان، جلسه غیرعلنى تشکیل مىشود. در این صورت، تقاضاکنندگان ادلّه خویش را مبنىبر وجود شرایط اضطرار و اقتضاى امنیت کشور و در نتیجه لزوم برگزارى غیرعلنى جلسه رسمى مجلس، حداکثر تا مدت پانزده دقیقه، متوالیاً و یا متناوباً در دو نوبت، ارائه و سپس یک نفر بهعنوان مخالف حداکثر تا پانزده دقیقه صحبت مىکند، در صورت تصویب دوسوم حاضران، کار رسیدگى در جلسه غیرعلنى ادامه مىیابد، در غیراین صورت، جلسه به حالت علنى بازگشته و به روال عادى عمل خواهد کرد.
تبصره 1 - مصوبات جلسه غیرعلنى در صورتى معتبر است که با حضور شوراى نگهبان بهتصویب سهچهارم مجموع نمایندگان برسد.
تبصره 2 - تشخیص رفع شرایط اضطرارى براى انتشار مذاکرات و مصوبات جلسات غیرعلنى براى اطلاع عموم با مجلس است که با پیشنهاد حداقل ده نفر از نمایندگان و مذاکره به نحو مقرر در همین ماده، در جلسه غیرعلنى و تصویب اکثریت حاضرین در مجلس عملى مىگردد.
ماده 104 - رئیس هر جلسه قبل از ختم هر جلسه، روز و ساعت تشکیل و دستور جلسه بعد را اعلام مىکند که در صورت مذاکرات درج شود، مگر در موارد اضطرارى (بهتشخیص هیأت رئیسه) که حداقل بیست و چهار ساعت قبل از تشکیل جلسه، باید بطور رسمى اعلام شود.
ماده 105 - در صورتى که در مجلس بىنظمى و تشنج بوجود آید که مانع ادامه کار مجلس باشد و رئیس نتواند از آن جلوگیرى کند، در جاى خود قیام مىنماید. هرگاه برخاستن رئیس موجب آرامش نشود جلسه را به مدت پانزده دقیقه به عنوان تنفس تعطیل مىکند و نمایندگان از جلسه خارج مىشوند و پس از انقضاى پانزده دقیقه مجدداً جلسه تشکیل مىشود. هرگاه بىنظمى و تشنج تجدید شود، رئیس جلسه را ختم و آن را به روز دیگرى موکول مىنماید.
مبحث دوم - نطقها و مذاکرات
اول - نطقها
ماده 106 ـ در هر جلسه رسمى بهجز جلسات بررسى لوایح برنامه توسعه، بودجه سالانه و استیضاح یا رأى اعتماد به وزیران، سهنفر از نمایندگان مىتوانند به نوبت و طبق فهرستى که از قبل به قید قرعه توسط هیأت رئیسه تنظیم شده است، حداکثر به مدت هفتدقیقه نطق نمایند. همچنین دونفر از نمایندگانى که در آن جلسه نوبت نطق نداشته باشند به جهت مسائل ضروری میتوانند یک ساعت قبل از شروع جلسه در لوح مخصوص یا دستگاه الکترونیکی ثبتنام کرده وحداکثر به مدت پنجدقیقه نطق نمایند. درصورتى که بیش از دو نفر از نمایندگان متقاضى این نطق باشند، هیأت رئیسه به قید قرعه به دونفر وقت خواهد داد.
هیچ یک از نمایندگان نمىتوانند در مدت دو ماه بیش از یک بار نطق پنج دقیقهای نمایند.
نماینده حق واگذاری تمام وقت خود را به نماینده دیگر دارد.
ماده 107 - در هر جلسه، رئیس مجلس مىتواند در مورد گزارش حوادث مهم و مسائل فورى روز مطالبى را که آگاهى مجلس از آن ضرورى باشد به اطلاع نمایندگان برساند. حداکثر مدت براى این مطالب پانزده دقیقه خواهد بود.