آغاز ِ برچیدن کانکس ؛ طلوع ِ مدارس «سبز»

تصور کنید دانش آموزى را که هر روز در ِ کلاس ِ درس کانکسى، میان دیوارهاى سرد و بى روح، رؤیاهایش را به تصویر مى کشد، این ِ تصویر براى سال ها، بخشى از واقعیت تلخ تحصیل در مناطق کم برخوردار است، اما با همت دولت و اراده مسئولان، این غمگنانه در حال تغییر است و در رخدادى خجسته با مدارس کانکسى خداحافظى مى شود و دانش آموزان به پیشواز «مدارس سبز»ى ِ مى روند که مأمن ِ روح و جان جویندگان علم است. «آموزش»، به مثابه گوهرى گران بها، ارزشمندترین سرمایه زندگى هر انسان است و «مدرسه»، جلوه گاه این گوهر تابناك. دانش آموزان این سرزمین، حق دارند در فضایى امن، استاندارد و نوساز، درس زندگى بیاموزند. این مهم، دغدغه اى دیرین بوده و هست که در سال هاى اخیر، با عزمى راسخ تر پیگیرى مى شود و «جمع آورى مدارس ِ کانکسى»، گامى بلند و استوار در این مسیر روشن، براى تحقق عدالت آموزشى است. در گذر دهه هاى پر فراز و نشیب نظام تعلیم و تربیت کشور، «کانکس ها» به ناگاه سر برآوردند و مهمان ناخوانده حریم مدارس شدند، اتاقک هاى سپید و بى روحى که در کنج حیاط مدارس، براى دانش آموزانى که از کلاس هاى آجرى جامانده بودند، پناهگاهى موقت گشتند. روزگارى نه چندان دور، همین کانکس هاى سرد و بى جان، جایگزین خیمه هاى لرزان مدارس عشایرى شدند و کودکان روستایى و کوچ نشین، براى هم گامى با قافله علم، به ناچار، پشت نیمکت هاى سرد کانکسى نشستند. در سکوت دیوارهاى سیمانى و سرد کانکس ها، قصه هاى ناگفته بسیارى نهفته است؛ قصه هاى کودکانى که در آرزوى کلاس هاى گرم و نرم، روزهاى تحصیل را به شب رساندند. دهه ها «کانکس»، سایه سنگین و ناگزیر خود را بر سر مدارس مناطق کم برخوردار گستراند و دانش آموزان بسیارى، طعم ناخوشایند سرماى سوزان زمستان و گرماى طاقت فرساى تابستان را در «اتاق هاى فلزى» تجربه کردند. اگرچه کانکس ها در مقطعى، به عنوان ُمسکنى موقت بر زخم کمبود فضاى آموزشى کار گر بودند، اما خاطرات تلخ سرماى استخوان سوز زمستان و گرماى طاقت فرساى تابستان در کلاس هاى کانکسى و نیز هراس همیشگى از بخارى هاى نفتى چکه اى، هرگز از ذهن کودکانى که روزى در این کلاس ها الفباى زندگى آموختند، زدوده نخواهد شد. اکنون اما، ورق برگشته و در استان مرزى ایلام، نهضتى میمون براى زدودن این چهره ناخوشایند از مدارس شکل گرفته و «کوچ کانکس ها» آغاز شده است، این بار، نواى دلنشین زنگ مدرسه، نه از دیوارهاى لرزان کانکس، بلکه از بناهاى استوار و «سبز»، به گوش مى رسد؛ مدرسه هایى که نه تنها پناهگاه ِ جسم، بلکه مأمن روح و جان جویندگان علم و معرفت خواهند بود. دولت مصمم چهاردهم، با عزمى راسخ کمر همت بسته تا تحولى بنیادین در مدارس دولتى رقم زند و بر اساس تأکید رئیس جمهور، نخستین گام در این راه، برچیدن کامل مدارس سنگى و کانکسى از پهنه ایران و بناى مدارس باکیفیت و همگام با شیوه هاى نوین آموزشى است. استان ایلام، با همت مسئولان و تلاش جهادى دست اندرکاران، پیشتاز این نهضت مبارك گشته و فصلى نو در تاریخ آموزش و پرورش خود رقم زده و بارقه هاى امید را در دل دانش آموزان این خطه روشن ساخته است. «عدالت آموزشى»، دیگر شعارى دست نیافتنى نیست، بلکه حقى مسلم براى هر کودك ایرانى است که در جاى جاى این مرز و بوم، در انتظار تحقق آن به سر مى برد. «جلال حمره»، مدیرکل نوسازى، توسعه و تجهیز مدارس ایلام، در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، از نقطه عطفى و تحولى در مسیر عدالت آموزشى استان خبر داد و گفت که امسال، با همت جهادى، 17 مدرسه کانکسى با جمعیت بالاى 10 دانش آموز در نقاطى چون هلیلان، ملکشاهى، موسیان، آبدانان، چوار، چرداول و مهران، رخت بربستند و جاى خود را به 18 ِ کلاس درس استاندارد و سازه اى سپردند. وى با لحنى امیدوار، افزود: این ِ مدارس نوساز، با بهره گیرى از سامانه هاى نوین گرمایشى و سرمایشى و تجهیزات ِ به روز آموزشى، بنا شده اند و این رویکرد ِ تحول آفرین، بى شک، شتابى مضاعف به روند احداث و بازسازى مدارس خواهد بخشید. مدیرکل نوسازى، توسعه و تجهیز مدارس ایلام، در ادامه سخنان خود، از گام ِ بعدى این نهضت مدرسه سازى پرده برداشت: ِ در راستاى تحقق ِ عدالت آموزشى، دولت تدبیر دارد تا مدارس کانکسى با جمعیت کمتر از 10 ِ نفر، که اغلب در مناطق پراکنده عشایرى استان دایر هستند، نیز جمع آورى و ِ با فضاهاى آموزشى مستحکم جایگزین کند. حمره، در بخش دیگرى از این گفت وگو، با اشاره به توزیع عادلانه امکانات آموزشى در استان، تصریح کرد: تاکنون، 60 درصد از ِ فضاهاى آموزشى احداثى در ایلام، در مناطق محروم بنا شده اند. ِ وى با تشریح روند ِ استانداردسازى مدارس استان، یاد آور شد که در سال جارى، 61 فضاى آموزشى با 390 کلاس درس، به استانداردهاى نوین تجهیز گشتند ِ و سرویس هاى بهداشتى 20 مدرسه نیز، بهسازى و نوسازى شد. ِ این مسئول، با اعلام خبر ِ خوش بهره بردارى از 20 مدرسه با 45 کلاس درس در نیمه نخست سال جارى، تأکید کرد: این فضاهاى آموزشى، در مجموع، بیش از 11 هزار مترمربع گستره دارند و براى ساخت آن ها، دو هزار و 210 میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است. ِ حمره، همچنین، از افتتاح 16 طرح آموزشى با 46 کلاس درس در ایام دهه فجر امسال خبر داد و افزود: این طرح ها، با اعتبارى یک هزار و 106 میلیارد ریال، در گستره شش هزار و 338 مترمربع، به بهره بردارى رسیدند. در سالى که در حال پایان است، همزمان ِ با آیین ِ سراسرى ِ تحویل 950 کلاس درس و فضاى آموزشى در کشور، 29 کلاس درس و چهار فضاى آموزشى نیز، به صورت نمادین، در مدرسه سبز شهر ایوان، به آموزش و پرورش ایلام تحویل داده شد. اکنون 11 پروژه آموزشى در استان ایلام، شامل هفت فضاى آموزشى با 29 کلاس درس و چهار فضاى ورزشى (استخر، سرسراى ورزشى، زمین چمن روباز و سالن چندمنظوره)، آماده تحویل به جامعه فرهنگیان و دانش آموزان است. ِ اعتبار هزینه شده براى این واحدهاى آموزشى، یک هزار و 610 میلیارد ریال بوده است. «معمارى سبز»، رویکردى نوین در عرصه ساخت و ساز است که ریشه در مفاهیم ِ توسعه پایدار دارد؛ این سبک معمارى، در پى آشتى با محیط زیست و بهره گیرى از اقلیم و ِ منابع انرژى بومى است. ِ در معمارى سبز، طراحى ساختمان و ِ جانمایى فضاهاى داخلى، به گونه اى است که ِ ضمن ارتقاى آسایش ساکنان، با عایق بندى اصولى، مصرف سوخت هاى فسیلى را به حداقل مى رساند. «مدرسه سبز»، تنها به دنبال کاهش مصرف نیست؛ بلکه، آسایش ِ و رضایت کاربران را در اولویت قرار مى دهد. جلال حمره، در این زمینه، با اشاره به ِ افق ِ روشن ِ پیش ِ روى مدارس استان، گفت: حذف مدارس سنگى و جایگزینى آن ها با مدارس سبز، از مهم ترین پروژه هاى در دست اقدام است و اداره کل نوسازى مدارس ایلام، دو مدرسه 12 کلاسه سبز ایوان و 6 کلاسه ِ سبز ایلام را با رویکرد معمارى سبز، طراحى و در حال اجرا دارد. وى مدرسه را، مؤثرترین فضاى شهرى و ِ کانون تحولات فرهنگى و اجتماعى دانست ِ و افزود: مدرسه، هم بعد ِ ظاهرى آموزشى ِ دارد و هم بعد ِ محتوایى تربیتى، اجتماعى و ِ فرهنگى و در ساخت ِ آن، باید به تمام ابعاد توجه داشت و کارکردهاى آن را، با این نگاه ِ که مدرسه، کانون آموزش، فرهنگ و اجتماع ِ در دل محله است، بازتعریف کرد. مدیرکل نوسازى، توسعه و تجهیز مدارس ِ ایلام یادآور شد: معمارى ِ مدرسه در بافت ِ مسکونى، و نیز تعریف کارکردهایى چون سرسراهاى ورزشى و همایش، براى تبدیل ِ مدرسه به نقطه کانونى محلات، مى تواند معناى مدرسه را در عصر جدید، دگرگون کند. استاندار ایلام نیز با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به فضاهاى آموزشى استان، گفت که بهسازى و نوسازى فضاهاى آموزشى، همراه با توجه ویژه به سلامت روان دانش آموزان، باید از اولویت هاى اصلى مدیران استان، با مشارکت نهادهاى مردمى و نیکوکاران باشد. «احمد کرمى»، با اشاره به وجود 68 فضاى آموزشى نیازمند بازسازى و نوسازى در استان، اظهار کرد: در مرحله نخست، مدارس سنگى، در اولویت بازسازى قرار دارند. وى با یادآورى تأکیدات رئیس جمهور، افزود: همه ظرفیت ها، از جمله خیران، بنیادها، نهادها و مردم، باید براى این پروژه ها به کار گرفته شوند و براى شتاب بخشى به این فرآیند، بهره گیرى از ظرفیت خیران، نهادها و مردم، ضرورى است. حذف مدارس کانکسى، گامى بلند در راستاى برقرارى عدالت آموزشى و تحصیلى در استان ایلام بوده و بارقه هاى امید را در ِ دل دانش آموزان عشایرى این استان روشن کرده است. ِ کاروان ِ «مدرسه سازى»، در استان ایلام، ِ شتابان به سوى مقصد «عدالت آموزشى» در ِ حرکت است؛ جمع آورى مدارس کانکسى بالاى 10 ِ دانش آموز، تنها آغاز راه است و مقصد، بسیار دورتر از این نقطه قرار دارد. دولت مصمم است تا سایه کانکس ها را ِ به طور کامل از سر مدارس استان بردارد و فضاهاى آموزشى استاندارد و مجهز را جایگزین آن ها سازد، تلاش ها براى ِ جمع آورى مدارس کانکسى با جمعیت کمتر از 10 نفر در مناطق عشایرى نیز ادامه دارد و امید است که به زودى، هیچ دانش آموزى در ِ ایلام، در کلاس کانکسى درس نخواند. «مدارس سبز»، نه فقط بناهایى مستحکم و زیبا، که نمادى از تعهد به آینده نسل جوان و احترام به محیط زیست است، معمارى ِ سبز به کاررفته در این مدارس، ضمن ارتقاى کیفیت فضاى آموزشى، مصرف انرژى را به حداقل مى رساند و به دانش آموزان مى آموزد که چگونه مى توان همگام با طبیعت، زندگى کرد و به پیش رفت. ِ حرکت ایلام به سوى «مدارس سبز»، گویاى آن است که «عدالت آموزشى» و «توسعه پایدار»، دو روى یک سکه هستند و مى توان با همت و تدبیر، هر دو را با هم محقق ساخت.